Klap- en lantaarngeld
Klap- en lantaarngeld zijn specifieke vormen van stedelijke belastingen die werden geheven om de kosten van openbare veiligheid en stedelijke voorzieningen te dekken, in het bijzonder de nachtwacht en de straatverlichting. Het klapgeld diende voor de betaling van de nachtwakers (ook wel klapwakers genoemd naar de houten 'klapper' waarmee zij de tijd aangaven of alarm sloegen), terwijl het lantaarngeld werd aangewend voor de aanschaf, het onderhoud en de brandstof van openbare straatlantaarns. De hoogte van de aanslag werd vaak berekend op basis van de breedte van de voorgevel van een pand of de getaxeerde waarde ervan, waardoor deze registers een zeer gedetailleerd beeld geven van de bebouwing in een straat. Doordat de bijbehorende leggers, kasboeken en kohieren nauwgezet bijhielden welke gebouwen nieuw waren opgetrokken, welke panden tijdelijke belastingvrijstelling genoten en hoe breed de individuele huizen waren, vormen ze een onmisbare bron voor zowel sociaal-economisch onderzoek als voor de reconstructie van het historische stadsbeeld.
|
skos:pref |
"Klap- en lantaarngeld" |
| skos:definition | "Klap- en lantaarngeld zijn specifieke vormen van stedelijke belastingen die werden geheven om de kosten van openbare veiligheid en stedelijke voorzieningen te dekken, in het bijzonder de nachtwacht en de straatverlichting. Het klapgeld diende voor de betaling van de nachtwakers (ook wel klapwakers genoemd naar de houten 'klapper' waarmee zij de tijd aangaven of alarm sloegen), terwijl het lantaarngeld werd aangewend voor de aanschaf, het onderhoud en de brandstof van openbare straatlantaarns. De hoogte van de aanslag werd vaak berekend op basis van de breedte van de voorgevel van een pand of de getaxeerde waarde ervan, waardoor deze registers een zeer gedetailleerd beeld geven van de bebouwing in een straat. Doordat de bijbehorende leggers, kasboeken en kohieren nauwgezet bijhielden welke gebouwen nieuw waren opgetrokken, welke panden tijdelijke belastingvrijstelling genoten en hoe breed de individuele huizen waren, vormen ze een onmisbare bron voor zowel sociaal-economisch onderzoek als voor de reconstructie van het historische stadsbeeld."@nl |
| skos:broader | Belastingen |
|
owl:same |
<https:/ |
| o:created | "2025-01-27T16:12:45+00:00"^^xsd:dateTime |
| o:id | 2956607 |
| o:is_public | "true"^^xsd:boolean |
| o:item_set | Archivalia |
| o:owner |
<https:/ |
| o:resource_class |
<https:/ |
| o:resource_template |
<https:/ |
| o:site |
<https:/ |
| o:title | "Klap- en lantaarngeld" |
|
skos:in |
Archivalia |
|
sdo:sd |
"2026-03-28T17:33:24+00:00"^^xsd:dateTime |
Inverse relations
[ .. ] → https://www.ica.org/standards/RiC/ontology#scopeAndContent → Klap- en lantaarngeld
SAMH 0001.1871 Bemoeiingen met 's lands financiën, Verponding, "Informacie up 't stuck der verpondingh", 6 november 1514.https://www.ica.org/standards/RiC/ontology#RecordSet
SAMH 0001.1918 Bemoeiingen met 's lands financiën, Verponding, Kohier van de nieuwe gebouwen sedert 1632, 1654. Fragmentenhttps://www.ica.org/standards/RiC/ontology#RecordSet
SAMH 0001.1919 Bemoeiingen met 's lands financiën, Verponding, Lijst van de nieuwe gebouwen waarvoor de termijn van 14 jaren vrijdom van verponding nog niet verstreken is, opgemaakt door de burgemeesters van Gouda in 1658https://www.ica.org/standards/RiC/ontology#RecordSet
SAMH 0001.1921 Bemoeiingen met 's lands financiën, Verponding, Lijst van de nieuwe gebouwen sedert 1654, waarvoor de termijn van 14 jaren vrijdom van belasting nog niet verstreken is, opgemaakt door de burgemeesters in 1678https://www.ica.org/standards/RiC/ontology#RecordSet
SAMH 0001.1922 Bemoeiingen met 's lands financiën, Verponding, Lijst van de gebouwen die voorkomen in het kohier van het lantaren- en klapgeld, doch niet in het kohier van de verponding, ca. 1697https://www.ica.org/standards/RiC/ontology#RecordSet
SAMH 0001.1924 Bemoeiingen met 's lands financiën, Verponding, Staten van de ontvangsten van de verponding en het lantaren- en klapgeld, 1694 - 1770https://www.ica.org/standards/RiC/ontology#RecordSet
SAMH 0001.1925 Bemoeiingen met 's lands financiën, Verponding, Staten van de ontvangsten van de verponding en het lantaren- en klapgeld, 1771 - 1778https://www.ica.org/standards/RiC/ontology#RecordSet
SAMH 0001.1926 Bemoeiingen met 's lands financiën, Verponding, Staten van de ontvangsten van de verponding en het lantaren- en klapgeld, 1779 - 1790https://www.ica.org/standards/RiC/ontology#RecordSet
SAMH 0001.1927 Bemoeiingen met 's lands financiën, Verponding, Kasboeken van de ontvanger van de verponding en het lantaren- en klapgeld over 1737 - 1740 en 1764 - 1767, Nog specificerenhttps://www.ica.org/standards/RiC/ontology#RecordSet
SAMH 0001.1928 Bemoeiingen met 's lands financiën, Verponding, Kasboeken van de ontvanger van de verponding en het lantaren- en klapgeld over 1737 - 1740 en 1764 - 1767, Nog specificerenhttps://www.ica.org/standards/RiC/ontology#RecordSet
SAMH 0001.1929 Bemoeiingen met 's lands financiën, Verponding, Kasboeken van de ontvanger van de verponding en het lantaren- en klapgeld over 1737 - 1740 en 1764 - 1767, Nog specificerenhttps://www.ica.org/standards/RiC/ontology#RecordSet
SAMH 0001.1932 Bemoeiingen met 's lands financiën, Verponding, Rekening van inkomsten en uitgaven van de collecteur van de verponding van de huizen van Gouda Maerten Reyersz Schoonhofsman over 1621. Afschrift, z.dhttps://www.ica.org/standards/RiC/ontology#RecordSet
SAMH 0001.587 Beheer van de stedelijke financiën en eigendommen, Brandemmer-, klap-, lantaarn- en straatgeld, Kohieren van het klapgeld, 1654, ca. 1660 en 1666, 1654https://www.ica.org/standards/RiC/ontology#RecordSet
SAMH 0001.588 Beheer van de stedelijke financiën en eigendommen, Brandemmer-, klap-, lantaarn- en straatgeld, Kohieren van het klapgeld, 1654, ca. 1660 en 1666, ca. 1660https://www.ica.org/standards/RiC/ontology#RecordSet
SAMH 0001.589 Beheer van de stedelijke financiën en eigendommen, Brandemmer-, klap-, lantaarn- en straatgeld, Kohieren van het klapgeld, 1654, ca. 1660 en 1666, 1666https://www.ica.org/standards/RiC/ontology#RecordSet
SAMH 0001.590 Beheer van de stedelijke financiën en eigendommen, Brandemmer-, klap-, lantaarn- en straatgeld, Kohieren van het klapgeld, 1654, ca. 1660 en 1666, 1666https://www.ica.org/standards/RiC/ontology#RecordSet
SAMH 0001.591 Beheer van de stedelijke financiën en eigendommen, Brandemmer-, klap-, lantaarn- en straatgeld, Kohieren van het klapgeld, 1654, ca. 1660 en 1666, 1666https://www.ica.org/standards/RiC/ontology#RecordSet
SAMH 0001.592 Beheer van de stedelijke financiën en eigendommen, Brandemmer-, klap-, lantaarn- en straatgeld, Kohieren van het klapgeld, 1654, ca. 1660 en 1666, 1666https://www.ica.org/standards/RiC/ontology#RecordSet
SAMH 0001.593 Beheer van de stedelijke financiën en eigendommen, Brandemmer-, klap-, lantaarn- en straatgeld, Legger van het klap- en lantaarngeld, 1677 - ca. 1702https://www.ica.org/standards/RiC/ontology#RecordSet
SAMH 0001.594 Beheer van de stedelijke financiën en eigendommen, Brandemmer-, klap-, lantaarn- en straatgeld, Rekeningen van inkomsten en uitgaven van de ontvanger van het klap- en lantaarngeld over de jaren 1735 - 1810, 1735 - 1756https://www.ica.org/standards/RiC/ontology#RecordSet
... show all 46