Kaart van Gouda binnen de singels (ca. 1585)

Op deze kaart is het stadsplan van Gouda te zien uit de atlas van Braun en Hogenberg uit 1585. Het is een kostbare bron, omdat het de oudst gedrukte plattegrond van Gouda is. De plattegrond is hoogstwaarschijnlijk gebaseerd op gegevens die Pieter Dircxzoon Crabeth aangeleverd heeft. Pieter Dircxzoon is de vader van de wereldberoemde glazeniers Dirk en Wouter Crabeth, de makers van de Goudse Glazen in de Sint Janskerk. Opvallend aan deze kaart is allereerst het toegevoegde lijstje van belangrijke gebouwen: de kloosters en de godshuizen, de Vis- en Turfmarkt, de gasthuizen, het Oude Mannenhuis en enkele poorten. Een ander opvallend aspect is de weergave van de natuurlijke omgeving van Gouda. Zo zie je bijvoorbeeld dieren afgebeeld in de weilanden rond Gouda en er liggen enkele scheepjes bij de haven. Het in kaart brengen van de omringende wereld past bij de Renaissance, de periode waarin deze kaart is gemaakt. De Renaissance staat namelijk voor een herbezinning op oude waarden.