Zwaansgat

Men veronderstelt dat de naam afkomstig is uit zeer oude tijden toen in het waterrijke mondingsgebied van de Gouwe wilde zwanen nestelden. Misschien moet ook gedacht worden aan het recht van zwanendrift, het recht op het houden van knobbezwanen (Cugnus olor) door de Heren van der Goude. In 1502 wordt het straatje Zwaensteech genoemd (Inventaris der Oude Rechterlijke archieven Gouda 320, fol. 234), in 1785 Zwaanshals (Inventaris van het Oud-Archief Gouda 597, nrs. 2610). De straatnaam Zwaanshals komt ook voor in Rotterdam. Men acht het mogelijk dat de naam verband houdt met de bocht die de Rotte ter plaatse maakt, maar ook dat de stadszwanen en hun winterverblijf hebben gehad. Deze laatste mogelijkheid bestaat ook voor het Goudse Zwaansgat. Volgens Pot werd ook de naam Z(S)waensvoerde (= voorde) gebruikt. In een Oorkondenboek van de stad Utrecht (nr. 374) is sprake van Suanesdrisch, Zwaansdrecht, als een nieuwe ontginning aan de Gouwe. Het is aannemelijk dat hiermee Gouda is bedoeld. De naam van dit steegje zou dan daaraan een herinnering vormen. In 1470 (Inventaris der Oude Rechterlijke archieven Gouda 319, fol. 2 v) duikt voor dit straatje ook de naam Lecwers- of Leckworst- steeg op. Deze naam is ontleend aan het bier dat uit de vaten lekt, het scharbier. De naam Scarbiersteeg komt reeds voor in 1439 (Regestenlijst Archief Sint-Janskerk 339). Als Pieter Baerntsoensteghe wordt de steeg vermeld in 1454 (Regestenlijst Archief Sint-Janskerk 423). Het straatje was tot het midden van de jaren zestig nog bewoond.