Haardstedengeld
Het haardstedengeld was een belasting die werd geheven op het aantal actieve stookplaatsen of schoorstenen binnen een huishouden of bedrijfspand. In een tijd waarin centrale verwarming nog niet bestond, fungeerde het aantal haarden als een directe graadmeter voor de welstand van de bewoners; hoe groter en luxueuzer het huis, hoe meer vuurplaatsen er aanwezig waren en hoe hoger de verschuldigde belasting uitviel. De bijbehorende kohieren (aanslaglijsten) bieden een systematische opsomming van huizen en hun bewoners, vaak gerangschikt per straat of wijk, waardoor ze fungeren als een vroege voorloper van de volkstelling. Naast deze namenlijsten bevat de administratie vaak rekeningen van de collecteurs en kwitanties voor teruggave, die onthullen welke groepen — zoals de allerarmsten — waren vrijgesteld van deze last. Hiermee vormt het haardstedengeld een cruciale bron voor zowel de sociale geschiedenis als de historische topografie van een gemeenschap.
|
skos:pref |
"Haardstedengeld" |
| skos:definition | "Het haardstedengeld was een belasting die werd geheven op het aantal actieve stookplaatsen of schoorstenen binnen een huishouden of bedrijfspand. In een tijd waarin centrale verwarming nog niet bestond, fungeerde het aantal haarden als een directe graadmeter voor de welstand van de bewoners; hoe groter en luxueuzer het huis, hoe meer vuurplaatsen er aanwezig waren en hoe hoger de verschuldigde belasting uitviel. De bijbehorende kohieren (aanslaglijsten) bieden een systematische opsomming van huizen en hun bewoners, vaak gerangschikt per straat of wijk, waardoor ze fungeren als een vroege voorloper van de volkstelling. Naast deze namenlijsten bevat de administratie vaak rekeningen van de collecteurs en kwitanties voor teruggave, die onthullen welke groepen — zoals de allerarmsten — waren vrijgesteld van deze last. Hiermee vormt het haardstedengeld een cruciale bron voor zowel de sociale geschiedenis als de historische topografie van een gemeenschap."@nl |
| skos:broader | Belastingen |
|
owl:same |
<https:/ |
| o:created | "2025-01-26T11:25:24+00:00"^^xsd:dateTime |
| o:id | 2956574 |
| o:is_public | "true"^^xsd:boolean |
| o:item_set | Archivalia |
| o:owner |
<https:/ |
| o:resource_class |
<https:/ |
| o:resource_template |
<https:/ |
| o:site |
<https:/ |
| o:title | "Haardstedengeld" |
|
skos:in |
Archivalia |
|
sdo:sd |
"2026-03-28T17:29:44+00:00"^^xsd:dateTime |
Inverse relations
[ .. ] → https://www.ica.org/standards/RiC/ontology#scopeAndContent → Haardstedengeld
SAMH 0001.2281 Bemoeiingen met 's lands financiën, Haardstedegeld, Kohieren van het haardstedegeld, 1604https://www.ica.org/standards/RiC/ontology#RecordSet
SAMH 0001.2282 Bemoeiingen met 's lands financiën, Haardstedegeld, Kohieren van het haardstedegeld, 1627https://www.ica.org/standards/RiC/ontology#RecordSet
SAMH 0001.2283 Bemoeiingen met 's lands financiën, Haardstedegeld, Kohieren van het haardstedegeld, 1644https://www.ica.org/standards/RiC/ontology#RecordSet
SAMH 0001.2284 Bemoeiingen met 's lands financiën, Haardstedegeld, Kohieren van het haardstedegeld, 1667https://www.ica.org/standards/RiC/ontology#RecordSet
SAMH 0001.2285 Bemoeiingen met 's lands financiën, Haardstedegeld, Gaarders van het haardstedegeld, 1604 en 1644, 1604https://www.ica.org/standards/RiC/ontology#RecordSet
SAMH 0001.2286 Bemoeiingen met 's lands financiën, Haardstedegeld, Gaarders van het haardstedegeld, 1604 en 1644, 1644https://www.ica.org/standards/RiC/ontology#RecordSet
SAMH 0001.2287 Bemoeiingen met 's lands financiën, Haardstedegeld, Verschillende stukken betreffende de inning van het haardstedegeld, 1643 - 1665 en z.dhttps://www.ica.org/standards/RiC/ontology#RecordSet
SAMH 0001.2288 Bemoeiingen met 's lands financiën, Haardstedegeld, Kwitanties wegens teruggave van haardstedegeld, 1638https://www.ica.org/standards/RiC/ontology#RecordSet
SAMH 0001.2289 Bemoeiingen met 's lands financiën, Haardstedegeld, Rekeningen van inkomsten en uitgaven van de collecteur van het haardstedegeld over de jaren 1600,1604 en 1606, met bijlagen, 1600https://www.ica.org/standards/RiC/ontology#RecordSet
SAMH 0001.2290 Bemoeiingen met 's lands financiën, Haardstedegeld, Rekeningen van inkomsten en uitgaven van de collecteur van het haardstedegeld over de jaren 1600,1604 en 1606, met bijlagen, 1604https://www.ica.org/standards/RiC/ontology#RecordSet
SAMH 0001.2291 Bemoeiingen met 's lands financiën, Haardstedegeld, Rekeningen van inkomsten en uitgaven van de collecteur van het haardstedegeld over de jaren 1600,1604 en 1606, met bijlagen, 1606https://www.ica.org/standards/RiC/ontology#RecordSet
<https://n2t.net/ark:/60537/bCTBeD>
<https://n2t.net/ark:/60537/bx3ZW8>
<https://n2t.net/ark:/60537/bKObnh>
<https://n2t.net/ark:/60537/bgeOEC>
<https://n2t.net/ark:/60537/be9OJw>
<https://n2t.net/ark:/60537/bSw4RW>
<https://n2t.net/ark:/60537/b0qDgb>
<https://n2t.net/ark:/60537/buZ05W>
<https://n2t.net/ark:/60537/b8kdrc>
... show all 22