In de volksmond - en thans weer officieel - wordt steeds onderscheid gemaakt tussen de Hoge en de Lage Gouwe. De Hoge Gouda dankt haar naam aan haar ligging, die aan zienlijk hoger was - en nog is - dan de straat aan de overzijde van van het water, de Lage Gouwe. De Hoge Gouwe (vroeger ook wel aangeduid als als West-Gouwe, Inventaris Retroacta Burgerlijke Stand 21, blz. 790; 1769) loopt van de Westhaven tot aan de Pottersbrug (het Bolwerk). Het gedeelte van de Westhavn de Peperstraat: de straat tussen de Hoornse en de Visbrugge werd na de verbreding en verbetering omstreeks 1581 aangeduid als de nieuwe vergrooting of de Nieuwe Straat (Inventaris van het Oud-Archief Gouda 4, Vroedschapsboek 1587, fol. 224v). Dit stuk werd ook wel genoemd Korte Gpuwel in de vergadering van de gemeenteraad van oktober 1870 werd nog gesproken van de Nieuwe Straat of Korte Gouwe. Op de plattegrond van 1894 wordt het gedeelte van de Gouwe tussen Westhaven en Peperstraat aangeduid als Hooge Gouwe. De straat ligt hier op een hoger niveau dan de Lafe Gouwe aan de overzijde. De Lage Gouwe (vroeger ook wel aangeduid als de Oost-, resp. de Zuid-Gouwe) ís het gedeelte van de straat van de Wijdstraat tot aan het Regentesseplantsoen. De overzijde hiervan werd wel genoemd de West-Gouwe (Inventaris Retroacta Burgerlijke Stand 21, 1769, blz. 790). Het deel van de Lage Gouwe tussen de Nieuwe Haven en het verenigingspunt met de vesten langs de Kattensingelgracht (thans Regentesseplantsoen) werd in de 14de eeuw (Regestenlijst Archief Sint-Janskerk 136, 1383) en ook nog tot in het begin van de 20ste eeuw de Corte Gouwe genoemd. Dit gedeelte stond ook bekend onder de namen 't Gerecht en Galgeveld. (Deze laatste naam werd nog officieel gebruikt in 1905, Raadsverslag 24 februari 1905.) Op deze plaats stond vroeger het gerecht, de plaats waar galg en rad waren opgericht om de lichamen van de ter dood gebrachten in het publiek ten toon te stellen, tot deze overblijfselen, naar de zede van de tijd, waren vergaan of geconsumeert. De eigenlijke executies geschiedden binnen de stad, voor het stadhuis of op een andere daarvoor aangewezen plaats. Toen de stad zich in de 15de eeuw in deze richting uitbreidde, verplaatste men het gerecht naar Schielands Hoge Zeedijk (1413, Leenkamer van Hol land, Reg. Mem. B:A: cas. R: 1409-1412: fol. 9.). In 1448 was het Galgeveld reeds bebouwd (Regestenlijst Leprooshuisarchief 69, hier Galchkamp genoemd). Het Galgeveld werd in het Cohier van Lantaarn- en Clapgelt van 1678 aangeduid als Gagelkamp (Inventaris van het Oud-Archief Gouda 593). Dr. L.A. Kesper, eer tijds archivaris der gemeente, merkte hierbij op, dat gagel volgens het Middelnederlands Woordenboek van Verwijs en Verdam een gewas was dat, in plaats van hop, wel bij de bierbrouwerij werd gebruikt. Of er inderdaad aanleiding is verband te leggen tussen dit gewas en de straatnaam, is onwaarschijnlijk omdat hier stellig sprake is van een verschrijving van de samensteller van het cohier, die in het zelfde jaar in het Kohier der Verponding de naam Galgcamp gebruikt. Op de kaart van Johan Blaeu (1649) staat de naam Galghanck. In de Quartieren der Clapwakers van 17 oktober 1758 (Inventaris van het Oud-Archief Gouda 302, nr. 10) wordt melding gemaakt van de Lange Camp, waarmee vermoedelijk ook het Galgeveld is bedoeld. In het gedeelte van de Lage Gouwe tussen de Vissteeg en Achter de Vismarkt lag het terrein dat in de 14de eeuw wordt aangeduid als Heer Jan van der Goude's erf. (KA. 5, fol. 57). Dit gedeelte van de Gouwe werd in de 14de en 15de eeuw de oude Vischmarkt genoemd (Regestenlijst Weeshuisarchief 145, 1387), zulks ter onderscheiding van de Vreemde Vischmarkt, die vermoedelijk aan de overzijde heeft gelegen. De veronderstelling ligt voor de hand, dat de eerste werd gebruikt voor de verkoop van zoetwatervis, de laatste voor de verkoop van zeevis. De naam Vreemde Vischmarkt komt reeds voor in een keur van 1490. De overkapping, die thans Korenbeurs heet, werd in de 20ste eeuw ook wel Bloemenmarkt genoemd, omdat daaronder, en langs de Hoge Gouwe tot aan de Keizer- straat, bloemenmarkt werd gehouden. Het gedeelte van de Gouwe tussen de St. Joostbrug en de Turfbrug wordt op de kaart van Blaeu Amsterdammer Veer genoemd, een naam die tot in deze tijd in gebruik is gebleven; ook de naam Leidsche Veer schijnt hiervoor gebruikt te zijn. Met de naam Kromme Gouwe wordt aangeduid het door de Nieuwe Gouwe afgesneden gedeelte van het riviertje langs het Jaagpad. De naam cromme gouwe is reeds zeer oud (O.A., 1170, fol. 12). Voor het gedeelte van de Gouwe-rivier binnen de stad wordt ook wel de naam Binnen-Gouwe gebruikt. Het gedeelte van de Hoge Gouwe tussen de Keizerstraat en de Aaltje Bakstraat werd in 1648 Vranckenham genoemd (grafboek St-Janskerk, nr. 42). In hetzelfde jaar komt de naam ook voor onder de straten in de gedrukte keurboeken; in hetzelfde boek van 1695 komt de naam evenwel niet meer voor. Een verklaring van deze naam is niet bekend.