Kost Verloren
Kostverloren
Nieuwe Vaart
Verlorekost
Verloren Cost
Verloren Kost
De naam Verlorenkost, die elders ook wordt aangetroffen en die - o.m. te Amsterdam - voorkomt als Kostverloren, is onverklaarbaar. Het water van de Verlorenkost is hoogstwaarschijnlijk, evenals de Kostverlorenwetering te Amsterdam, in de 15de eeuw gegraven; Nog in 1597 wordt deze gracht aangeduid als Nieuwe Vaart (Inventaris Gemeente-Archief 44, fol. 17 v). De vroeger gangbare mening was, dat na het graven gebleken was, dat het gestelde doel niet werd bereikt en Verlorenkost dus verklaard moest worden als verloren moeite, arbeid, tijd of geld. In de geschiedenis en in de ligging der beide wateren vindt deze verklaring echter geen steun. Ook elke willekeurige andere tegenslag, kan - aldus dr. D.P. Blok (in litt.) - tot de naamgeving hebben geleid. Ook is er de mogelijkheid van een huisnaam, die op de naam van de straat is overgegaan. Verlorenkost is bovendien bekend als veldnaam voor een onvruchtbaar of zuur stuk grond, wat - in aanmerking genomen het half-agrarisch karakter van vele oude steden - ook niet geheel is buitengesloten. De Verlorenkost was oorspronkelijk een aan beide zijden bebouwd grachtje, dat de Turfsingelgracht verbond met het water van de Raam. Aan de Turfsingelgracht was een sluisje in de stadsommuring, dat werd beschermd door een waltoren, de Verraders, -Verlorenkost - of Sluistoren. Deze toren wordt reeds in 1504 vermeld. De gracht is 1930 gedempt. Thans zou de naam Verlorenkost terecht gegeven zijn!
Vermeld in 1594 (Inventaris der Oude Rechterlijke archieven Gouda 334, fol. 66).
Verlorenkost
Genoemd naar de herkomst van deze naam is niet duidelijk. ‘Verloren Kost’ is de aanduiding van verloren moeite, arbeid, tijd of geld: iets dat (later) van geen enkel nut blijkt te zijn. De term kan betrekking hebben op een tegenslag bij de ontginning van een terrein, maar ook op een verloren gegane huisnaam, die op de straat is overgegaan. Ook elke andere willekeurige tegenslag kan tot de naamgeving hebben geleid. Misschien is er een relatie met het klooster Sinte Marie, dat na de Reformatie een andere bestemming kreeg - mogelijk is een deel lang ongebruikt of onbebouwd gebleven en werd dat bekend als ‘Verloren Kost’. Voor de vroeger gangbare mening dat na het graven van het water van de Verlorenkost een gesteld doel niet was bereikt, is in de geschiedenis geen steun te vinden. Verlorenkost is ook bekend als veldnaam voor een onvruchtbaar of zuur stuk grond. Gelet op het half-agrarische karakter van veel oude steden zou de oorsprong van de naam ook hierin gevonden kunnen worden.
van de Raam naar de Vest