Jeruzalemkapel
type: CreativeWork
type: Gebouw
created: 2022-10-16T14:38:54+00:00
id: 92290
is public: true
item set: bSie8J
item set: byj2Nv
owner: https://www.goudatijdmachine.nl/omeka/api/users/2
resource class: https://www.goudatijdmachine.nl/omeka/api/resource_classes/1067
resource template: https://www.goudatijdmachine.nl/omeka/api/resource_templates/48
site: https://www.goudatijdmachine.nl/omeka/api/sites/2
title: Jeruzalemkapel
has geometry:
  area: 85
had primary source: bD68Op
additional type: kapellen
additional type: religieuze gebouwen
alternate name: Jerusalems Cappelle
alternate name: Jerusalemskapel
description: Vanuit kunsthistorisch perspectief is na de Sint-Janskerk de Jeruzalemkapel zonder twijfel het belangrijkste kerkelijke gebouw in onze stad. Gouda dankt de kapel aan priester Gijsbert Raet, vicaris van het Sint-Andriesaltaar in de Sint-Janskerk, die ergens tussen 1478 en 1487 een pelgrimsreis naar Jeruzalem maakte. Dat waren kostbare, avontuurlijke en niet zelden riskante ondernemingen, maar het leek wel of dat de reizen alleen maar aantrekkelijker maakte. Grotere steden kenden Jeruzalembroederschappen van ex-bedevaartgangers die zorgden voor de bouw van een kapel om te bedanken voor hun behouden terugkeer. Zo ook Gouda, waar de broederschap 8 i.p.v. de vereiste 12 leden telde. Op Palmzondag hield ze een processie, met palmtakken en een houten Christusbeeld, geplaatst op een (houten) ezel. In Gouda was het echter Gijsbert Raet die in zijn eentje de bouw van de kapel bekostigde. Hij koos een locatie naast het collatiehuis, waaraan hij de kapel schonk op voorwaarde dat zij er twaalf missen per week zouden opdragen. Na zijn dood in 1511 werd Raet in zijn kapel begraven. Een replica van zijn grafzerk bevindt zich in de Sint-Janskerk. De helft van het origineel ligt in het MuseumgoudA en de gegraveerde bronzen platen die ooit de grafsteen sierden, maken nu deel uit van de collectie van het Rijksmuseum te Amsterdam. Het bijzondere aan Jeruzalemkapellen, waarvan er ooit vele tientallen in Europa te vinden waren, is dat ze de Heilig-Grafkerk te Jeruzalem imiteren. Omdat de Jeruzalemkapel in Gouda de gaafst bewaarde kapel van dit type in Nederland is, kunnen we ons hier nog heel goed een voorstelling van een complete Jeruzalemkapel maken. Kenmerkend is de sleutelvormige plattegrond, bestaand uit een twaalfzijdig deel en een rechthoekige aanbouw. Het twaalfzijdige deel heeft aan de binnenzijde een koepelvormig gewelf. Vervolgens namen de Heilige Geestmeesters bezit van het broederconvent en vestigden daar het Heilige Geestweeshuis. Of de Jeruzalemkapel daar ook bij werd gevoe…
mentions: bRSLTi
sd date published: 2026-03-29T14:28:51+00:00
start date: 1497
start date: 1504
subject of: Jeruzalemkapel
subject of: Gouda, Jeruzalemstraat 12 - Jeruzalemkapel
adres: baCMET
sonneveld index: 5487
status: cultureel centrum
straat: bkpAvH