Eigenboeken
type: Concept
created: 2025-01-25T17:19:55+00:00
id: 2956546
is public: true
item set: b003vhg
owner: https://www.goudatijdmachine.nl/omeka/api/users/2
resource class: https://www.goudatijdmachine.nl/omeka/api/resource_classes/3013
resource template: https://www.goudatijdmachine.nl/omeka/api/resource_templates/80
site: https://www.goudatijdmachine.nl/omeka/api/sites/2
title: Eigenboeken
alternative label: Eigen-, verhuur- en verleyboek
broader: b003vqz
definition: Een ‘eigen’ is een ‘hypotheek’ (oude stijl). Het eigenboek bevat transporten van onroerend goed. Vermelding van hypothecaire handelingen (afsluiten, aflossen, verlengen).
in scheme: b003vk9
scope note: Uit SAMH 0002.318-321: Deze registers zijn aangelegd met het oog op een vroedschapsresolutie van 2 mei 1451, waarbij bepaald werd, dat ieder, die een huis verkocht had, verplicht was aan de klerk van de stad opgave te doen van de ligging van het huis, de naam van de koper en het bedrag van de op het huis rustende renten (verplichtingen). De klerk moest dan een en ander drie achtereenvolgende donderdagen van het stadhuis doen afkondigen, opdat een ieder, die nog enige niet afgekondigde renten op het huis had, zich zou kunnen aanmelden. Zo de rechthebbende zich na 2 jaar en 6 maanden niet had aangemeld, was elk recht, tenzij het op enige "waarbrief" berustte, vervallen (zie fol. 1 van het oudste eigenboek). In 1518 echter bepaalde de vroedschap, dat de verkoper kon volstaan met het huis "zijn drie kerkgeboden te geven", maar verplicht was, om, wanneer de koper zulks verlangde, onder ede te verklaren, dat op het huis niet meer renten stonden, dan die opgegeven waren. Spoedig daarop veranderde dan ook de bestemming van de "eigenboeken" en werden deze gebruikt als register voor de voor schepenen gepasseerde koopakten.
scope note: Uit SAMH 0002.326-392: "Voorts is alhyer noch costume, dat men egeene huysen noch erf belasten en mach dan mits voor schoudt ende schepenen opgedragen den eygen, die weder in huyre uitgegeven wert voor al sulcke somme ende rente, daer men 't huys mede belasten wil, 'twelck in een registere geteekent wert, dat men noemt het eygenboek, berustende ter secretarie" ("Oude costumen" = stadsregister III, fol. 126). Na 1574 komen de hier bedoelde huurcontracten niet meer voor. De akten werden in deze tijd van te voren in het register ingeschreven om dan later, bij het afsluiten van de overeenkomst, gedateerd te worden. Vandaar dat er tussen de data van de verschillende elkaar opvolgende registers dikwijls zoveel verschil bestaat. Verpondingsnummers worden vermeld vanaf mei 1755.
sd date published: 2026-03-29T20:38:49+00:00