"Geloof werd in de zestiende eeuw, de tijd van de Reformatie, meer dan ooit een individuele keuze. Sommigen bleven de moederkerk trouw, anderen volgden liever Luther, Calvijn of Menno Simons en weer anderen voelden zich aangetrokken tot een van de radicale sekten waarvan het land zo vol van was 'als de zomer van muggen'. Deze religieuze pluriformiteit zou nooit meer verdwijnen en dwong tijdgenoten te leren leven met verschillen. Een groot kenner van die religieuze verscheidenheid, de in 2015 overleden Friese historicus Wiebe Bergsma, heeft veelvuldig over deze thematiek geschreven en deze bundel brengt zijn beste artikelen erover bij elkaar. Gefascineerd als hij was over hoe God mensen beweegt, schrijft Bergsma indringend over de individuele keuzes van boeren in Friese dorpen, polemiserende theologen en universitaire geleerden, maar ook over de politieke en intellectuele dimensies van die keuzes op landelijk en Europees niveau."--Back cover.
Inleiding: Wiebe Bergsma (1955-2015), historicus in Friesland / Klaas van Berkel, Hans Cools, Hans Mol -- Kerk, staat en volk in de zeventiende-eeuwse Nederlandse Republiek -- Schwenckfeld in de Nederlanden : Agge van Albada (ca. 1525-1587) -- "Godt alleen mach die ziele dooden" : Dirk Volckertszoon Coornhert en de godsdienstpolitiek -- Balthasar Bekker als predikant : dienaar en doctor -- Zestiende-eeuwse godsdienstige pluriformiteit : overwegingen naar aanleiding van Abel Eppens -- Willem Lodewijk en het Leeuwarder hofleven -- Een dorp op Het Bildt : Gereformeerden in Sint Annaparochie in de zeventiende eeuw -- Sulfridus Petrus als landshistorieschrijver -- Een geleerde en zijn tuin : over de vriendschap tussen Lubbertus en Vulcanius -- Gepredestinerde kolen en dieven : naar aanleidng van A.H. van Deursens Bavianen en slijkgeuzen.