Van het verloren gegane, want in 1950 vanwege zijn deplorabele toestand vernietigde schilderij - Het gevecht bij Boutersem door Kruseman- worden twee van meer voorstudies behandeld: De vervanging van het gewonde paard van de prins van Oranje tijdens het gevecht bij Boutersem (SK-A-2823) en een portret van de prins (Stichting Kasteel Heeswijk). Beschreven wordt de geschiedenis van de voorstudies en van het uiteindelijke schilderij; inz. het bij de onthulling van het doek verschenen boekje waarin een verslag van de gebeurtenissen bij Boutersem en een litho met identificatie van een aantal betrokkenen. Aan de hand van citaten wordt de reputatie van het schilderij geschilderd en gesteld tegenover het succes van vergelijkbare schilderijen. Geschetst wordt de (slechte) staat waarin het doek geraakte - jeugdbarsten - , mede veroorzaakt door experimenten met nieuwe materialen.
Een offer op het altaar des vaderlands gebracht